Showing 21 Result(s)

O ambicjach i pułapkach antropologii Ruth Benedict z okazji osiemdziesięciolecia pierwszego wydania „Chryzantemy i miecza”

Czy można zrozumieć kulturę całego narodu bez choćby jednej wizyty w kraju, w którym się narodziła? A jeśli badania prowadzi się w czasie wojny, na zlecenie rządu walczącego z tym krajem, jak wówczas odróżnić próbę pokonania uprzedzeń od wiedzy podporządkowanej politycznym celom? Te pytania wyznaczają ramy lektury książki opublikowanej po raz pierwszy w 1946 roku, …

Czy fantastyka potrafi unieść ciężar historii? Recenzja „Procesu” Katarzyny Wierzbickiej

Fantastyka historyczna jest gatunkiem zyskującym coraz większą popularność na polskim rynku, ale wbrew pozorom niezwykle wymagającym, ponieważ autor musi przekonać czytelnika nie tylko do istnienia rzeczy niemożliwych, lecz również do wiarygodności świata, w którym takowe się wydarzyły. Nie wystarczy zaludnić dawnej Rzeczypospolitej demonami, upiorami i wiedźmami, ozdobić dialogów archaizmami i wprowadzić do fabuły kilka postaci …

Między pożądaniem a podporządkowaniem. Recenzja “Miłości i seksu w starożytnym Rzymie” Alberto Angeli

Starożytny Rzym zajmuje w zbiorowej wyobraźni dość specyficzne miejsce: pozostaje zarazem kolebką europejskiej cywilizacji i wygodnym kontrastem wobec jej obyczajów. Postrzegany jako kolebka prawa, polityki i architektury, w opowieściach o seksualności zmienia się w miasto niepohamowanych żądz, rozbuchanych orgii kulinarno-erotycznych i rozpustnych cesarzy. Co ciekawe, im chętniej upatrujemy w Rzymianach własnych przodków, tym łatwiej przypisujemy …

Tam, gdzie historia obrasta legendą. O „Duchu Gór” Aleksandry Seligi

Są światy, które autorzy tworzący w gatunku fantastyki muszą sobie najpierw wymyślić, by móc zaprosić do nich czytelników, i są też takie, które już na nich czekają – wystarczy jedynie dostatecznie poważnie potraktować miejscową pamięć i historię. Karkonosze należą oczywiście do drugiej grupy: kulturowy pejzaż tych gór funkcjonuje od wieków jednocześnie w kilku porządkach: historycznym, …

Przeszłość pod tym samym adresem. O „Okupowanym Krakowie” Jana Jakuba Grabowskiego

Kraków ma osobliwy problem z własną historią wojenną: nie uległ zniszczeniu na tyle, aby wojna stała się jego podstawowym kodem pamięci. W mieście, które nie zostało starte z powierzchni ziemi przeszłość nie musi być rekonstruowana z ruin, planów i fotografii – można obok niej przejść. Można wejść do budynku, w którym urzędowała okupacyjna administracja, minąć …

Anatomia rodowej zemsty. O „Lady Campbell” Emilii Kolosy

„Lady Campbell” Emilii Kolosy jest powieścią historyczną, która łączy romans, opowieść o zemście, intrygę szpiegowską i dramat polityczny. Jej akcja rozgrywa się w siedemnastowiecznej Szkocji, w świecie zdominowanym przez konflikty klanowe, walkę o ziemię, religijne podziały i wojnę trzech królestw. Na tym tle autorka umieszcza historię Malvy Lamont, młodej kobiety wydanej za Branna Campbella – …

O pułapkach obalania mitów w „Historycznych bzdurach o średniowieczu” Anny Zielińskiej

Średniowiecze ma wyjątkowo złą prasę. Niewiele epok obrosło równie trwałym zestawem gotowych wyobrażeń: ludzie się nie myli, umierali w wieku trzydziestu lat, medycyna sprowadzała się do puszczania krwi i paskudnych terapii, Kościół zwalczał wszelką wiedzę, krzyżowiec zamykał żonę w pasie cnoty, feudał korzystał z prawa pierwszej nocy, a całą tę ponurą rzeczywistość rozświetlały właściwie tylko… …

Ciało jako pole walki. O “Życiu seksualnym chłopów” Katarzyny Frankowskiej

Historia seksualności ma pewną właściwość, która czyni ją zarazem niezwykle atrakcyjną dla czytelnika i wyjątkowo niewdzięczną dla historyka: dotyczy sfery, o której ludzie chętnie plotkowali, żartowali, śpiewali, fantazjowali, którą usiłowali regulować i karać, lecz znacznie rzadziej pozostawiali po sobie źródła pozwalające ustalić, co rzeczywiście robili. W przypadku dawnych społeczności wiejskich problem staje się jeszcze poważniejszy. …

Jak opowiedzieć wojnę, nie tracąc z oczu człowieka? Recenzja książki “Monte Cassino 1944. Pięć miesięcy piekła we Włoszech” Jamesa Hollanda

W polskiej pamięci Monte Cassino ma niezwykle mocną siłę oddziaływania. Nazwa niemal automatycznie uruchamia kilka obrazów: klasztor na szczycie wzgórza, biało-czerwoną flagę, żołnierzy Andersa, maki na zboczach i pieśń Feliksa Konarskiego. W tym narodowym skrócie bitwa zaczyna się właściwie wtedy, kiedy do walki wchodzi 2. Korpus Polski, a kończy 18 maja 1944 roku, kiedy patrol …

PRL w gabinecie osobliwości

Jest taki sposób opowiadania o PRL, który narodził się długo po upadku komunizmu. Składają się na niego obrazy wywołujące pewnego rodzaju sentymentalną tęsknotę, jak zakupy w Pewexie, wyjazdy na wakacje maluchem, meblościanka w każdym domu, pomarańcze z Kuby na święta i kilka seriali odtwarzanych dziś z mieszaniną nostalgii i pobłażliwości. Im dalej od 1989 roku, …