Showing 15 Result(s)

Między historią wojskowości a historiozofią cywilizacji. O „Mieczu i bułacie” Raymonda Ibrahima

W historiografii relacji między światem islamu a chrześcijańskim Zachodem od wielu lat ścierają się dwie przeciwstawne tendencje. Pierwsza podkreśla wielowiekową wymianę kulturową, gospodarczą i intelektualną, wskazując na przestrzeń współpracy oraz przenikania się cywilizacji. Druga akcentuje przede wszystkim wymiar konfliktu, traktując dzieje obu wspólnot jako historię nieustannej rywalizacji militarnej i religijnej. Raymond Ibrahim w książce Miecz …

Historia, pamięć, wyparcie. O “Dziadach i dybukach” Jarosława Kurskiego

Są książki rodzinne, które pozostają wyłącznie prywatnym archiwum wspomnień. Zdarzają się też takie, które wykorzystują historię rodziny jako soczewkę skupiającą doświadczenie całych pokoleń. Dziady i dybuki Jarosława Kurskiego należą zdecydowanie do tej drugiej kategorii. To jedna z najbardziej ambitnych polskich książek non-fiction ostatnich lat – monumentalna opowieść o pamięci, asymilacji, polsko-żydowskiej tożsamości, ziemiaństwie kresowym, wojnie …

Królowa wychodzi z cienia. „Sonka. Ostatnia żona Jagiełły” Doroty Pająk-Pudy

Sonka. Ostatnia żona Jagiełły Doroty Pająk‑Pudy wpisuje się w nurt beletryzowanych biografii królowych i księżniczek późnego średniowiecza, który autorka rozwija konsekwentnie od debiutanckiej powieści o Elżbiecie Rakuszance. Tym razem podejmuje próbę przywrócenia Zofii Holszańskiej należnego miejsca w dziejach, a robi to w sposób interesujący zarówno dla miłośników powieści historycznej, jak i czytelników szukających opowieści o …

To nie jest (do końca) książka o Japonii. „Gdzie rosną cedry” Craiga Moda

W ostatnich latach literatura podróżnicza coraz częściej odchodzi od klasycznej formuły reportażu geograficznego, a Gdzie rosną cedry. Zapiski z wędrówki przez Japonię Craiga Moda jest wyrazistym przykładem tego zjawiska. W tym przypadku sięgamy po opowieść o Japonii, a otrzymujemy książkę o żałobie, pamięci i samotności. Czy to krytyka książki Moda? Niekoniecznie. Craig Mod przemierza starożytny …

Między ambicją a niedosytem. Krytyczne spojrzenie na „Ziemianki” Marty Strzeleckiej

Po spektakularnym sukcesie Chłopek Joanny Kuciel-Frydryszak polski reportaż historyczny wszedł w nową fazę zainteresowania historią kobiet z niższych warstw społecznych. W ten trend wpisują się Ziemianki. Co panie z dworów łączyło z chłopkami Marty Strzeleckiej – książka, która miała pokazać drugą stronę społecznej układanki, dostrzec historię kobiet nie z perspektywy chaty, lecz dworu. To publikacja …

O niewygodzie codzienności w „Dylematach kobiet pracujących” Fumio Yamamoto

Są książki, które obiecują czytelnikowi wejście w czyjś świat i są takie, które zostawiają go na progu, każąc jedynie podsłuchiwać szepty i obserwować drobne gesty. “Dylematy kobiet pracujących” autorstwa Fumio Yamamoto należą do tej drugiej kategorii – i nie jest to z mojej strony komplement. Yamamoto buduje swoje opowiadania na tym, co ledwie zauważalne: napięciach …

Buraki, obłęd i rozpad – fenomen „Beta vulgaris”

„Beta vulgaris” Margie Sarsfield to debiut świadomie wymykający się prostym klasyfikacjom. Reklamowany jako ekohorror, okazuje się przede wszystkim studium psychicznego rozpadu młodej kobiety wrzuconej w świat pracy fizycznej, klasowego upokorzenia i wstydu związanego z ciałem. Największy problem podczas lektury “Beta vulgaris” to rozbieżność między obietnicą a realizacją. Wydawca sugeruje ekohorror, folkową grozę czy weird, tymczasem …

Historia nie potrzebuje bohaterów. O “Śmiałym” Elżbiety Cherezińskiej

Śmiały Elżbiety Cherezińskiej to powieść historyczna, która wyraźnie wykracza poza ramy gatunkowej rekonstrukcji dziejów. Autorka nie tyle opowiada historię Bolesława Śmiałego, ile bada mechanizmy powstawania władzy, mitu i zdrady – zarówno w wymiarze politycznym, jak i symbolicznym. To proza, która traktuje historię nie jako zamknięty zbiór faktów, lecz jako pole narracyjnego konfliktu. Jednym z największych …

Między losem a strukturą. O “Demonie Copperheadzie” Barbary Kingsolver

Demon Copperhead Barbary Kingsolver to powieść, która świadomie podejmuje dialog z klasyką realizmu społecznego, a jednocześnie aktualizuje ją w sposób bezkompromisowy. Inspirowana Davidem Copperfieldem Charlesa Dickensa, książka nie jest prostą parafrazą ani literacką grą intertekstualną, lecz głęboko osadzoną w amerykańskiej rzeczywistości opowieścią o dzieciństwie, biedzie i systemowej przemocy. Kingsolver przenosi dziewiętnastowieczny model powieści w realia …

Neurobiologia krytyki: Jak mózg reaguje na ocenę i dlaczego to ważne dla początkujących pisarzy

Każdy pisarz, niezależnie od doświadczenia, prędzej czy później musi zmierzyć się z krytyką swojej pracy. Dla debiutantów i początkujących autorów ta konfrontacja bywa szczególnie bolesna, często podcinając skrzydła literackim marzeniom. Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedź kryje się w fascynujących mechanizmach naszego mózgu, które sprawiają, że krytyka dosłownie “boli”. Dlaczego krytyka boli? Czy wiesz, że mózg …